Schengen’in ruhu rafa kaldırıldı

Avrupa Birliği ülkeleri arasında serbest dolaşımı öngören ve birleşik Avrupa’nın önemli sembollerinden biri olan Schengen Anlaşması’nda çerçeve yeniden belirleniyor. Kuzey Afrika ülkelerinde başlayan halk isyanları sonrasında Avrupa’ya gelen sığınmacıların kontrol edilmesi için Fransa ve İtalya tarafından gündeme getirilen ve kısmen de hayata geçirilen sınır kontrolleri, Danimarka’da hükümet tarafından yasal düzenleme ile resmiyet kazandı.
Böylece, Schengen Anlaşması sürecinde, geriye dönüş anlamında önemli bir adım da atılmış oldu.
Danimarka’nın Doğu Avrupa ülkelerinden gelen kaçak sığınmacıları engelleme adına başlattığı sınır kontrolleri, AB genelinde tepki toplamakla birlikte, bu adımın diğer ülkeler tarafından da atılıp atılmayacağı en önemli noktaların başında geliyor.
Bu nedenle, AB liderleri konuyla ilgili düzenlemeler yapmak üzere AB Komisyonu’nu görevlendirerek, önümüzdeki Eylül ayında bu konuda bir öneri yapmasını karara bağladı.


AB SINIRLARINA YÜKSEK KORUMA

AB Komisyonu ve diğer önemli kurumlar, şimdiden tek tek ülkelerin sınır kontrollerini engellemek için AB sınırlarını sıkı bir şekilde korumayı vaat ediyor. Bu nedenle de Schengen’i kurtarmak için AB çapında ortak bir sınır kontrolü uygulaması gündeme getiriliyor. Bunun nasıl olacağı ve özellikle sınır ülkelere ne türden yükümlülükler getireceği konusunda ise henüz somut bir bilgi bulunmuyor.
Ancak şimdiden, tek tek ülkelerin sınırlarını kapatmamasını sağlamanın yolu olarak AB’nin sınırlarının bugünkünden çok farklı olarak sıkı bir şekilde korunması olarak görünüyor. Bunun için 2013 yılında bilgisayar destekli yeni bir sınır koruma sistemi devreye konulacak.
Ayrıca, Schengen Bölgesi’ne giriş ve çıkışları kaydeden çok daha gelişkin ve güvenli bir sistemin hayata geçirilmesi üzerinde duruluyor.
Bütün bu yeni önlemler, AB sınırlarında veya Akdeniz’de daha fazla sığınmacı adayının hayatını kaybetmesi anlamına geliyor. Bugüne kadar alınan bütün önlemlere rağmen AB’ye kaçak yollardan giriş bir türlü engellenemedi, bundan sonra da engellenemeyecek gibi.
Bu yolla bir sınır güvenliği sağlanamayacağını düşünen Danimarka gibi başka ülkelerin de büyük bir olasılıkla Schengen Anlaşması’nın ihlali anlamına gelen sınır kontrollerini başlatacağı belirtiliyor.
İLK GERİ DÖNÜŞ DANİMARKA’DAN
Halen 20’den fazla AB üyesi ülke tarafından imzalanan ve uygulanan Schengen Anlaşması’nda ilk ciddi geri dönüşü Danimarka yaptı. Doğu Avrupa ülkelerinden çok fazla kaçak sığınmacı geldiğini ileri süren sağcı-ırkçı koalisyon hükümet, sınır kontrollerinin yeniden başlatılması yönünde bir karar almıştı. Bu karar daha sonra parlamento tarafından da onaylanarak yürürlüğe konuldu. Ardından ülkenin Almanya ve İsveç ile olan sınırlarına yerleştirilen görevliler, şüpheli buldukları araçları durdurarak kontrollere başladılar.
Yetkililer tarafından verilen bilgiye göre, Almanya-Danimarka sınırına ek olarak 30 gümrük memuru daha görevlendirilecek. Ayrıca, Danimarka’nın Almanya ve İsveç sınırlarına yeni gümrük binaları yapılacak.
Uygulamayı eleştiren AB ülkelerinin çoğu, önümüzdeki Kasım ayında Danimarka’da yapılacak seçimlerden sonra, uygulama konusunda değişiklik olabileceğini umuyor. Bunun için de sınır kontrollerine karşı çıkan sosyal demokratların sandıktan birinci çıkması bekleniyor. Ancak, 10 yıldır gerici-faşist Halk Partisi’nin desteği ile ülkeyi yöneten muhafazakarların yeniden birinci parti olmasına daha fazla şans veriliyor. Sınırdışı kontrollerinin asıl olarak seçimler öncesinde halk arasında artırılan göçmen karşıtlığının oya dönüştürmek için başlatıldığı dile getiriliyor.
İSTEYEN ASKIYA  ALABİLİYORDU
AB ülkeleri tarafından “serbest dolaşım” adına 14 Haziran 1985’te imzalanan ve üye ülkeler arasında serbest dolaşımı öngören Schengen Anlaşması ilk olarak 19 Haziran 1990’da yürürlüğe konuldu. „Sınırların olmadığı bir Avrupa“ söylemiyle yürürlüğe konulan anlaşma gereğince, anlaşmaya imza koyan ülke sınırlarında gümrük kontrolleri yapılmayacaktı. Daha sonra üzerinde çeşitli değişiklikler yapılan anlaşma, bir çok üye ülke tarafından küreselleşme karşıtı eylemler, NATO protestoları ve futbol şampiyonaları sırasında geçici olarak rafa kaldırıldı. (YH)