Mavi Kart hangi hakları koruyor?

Türk vatandaşlığından çıkanlara isteği üzerine verilen Mavi Kart T.C. vatandaşlarına tanınan birçok hakkı koruyor. İlk olarak 1995 yılında Türk vatandaşlığını düzenleyen 403 sayılı Türk vatandaşlığı kanunun 29. maddesi, çıkarılan 4112 sayılı yasayla değiştirildi. Daha sonra 2004 yılında ve en son olarak da 2009 yılında yapılan düzenlemelerle T.C. vatandaşlığından çıkarak yaşadıkları ülkenin vatandaşlığına geçenlerin vatandaşlık haklarının korunması hedeflendi. Eski adıyla Pembe Kart yeni adıyla Mavi Kart uygulaması böylece başlamış oldu.
Daha çok çifte vatandaşlığı kabul etmeyen ülkelerde yaşayanların T.C. vatandaşlık haklarını kaybetme korkusuyla yaşadıkları ülkenin vatandaşlığına geçmekte tereddüt etmeleri, vatandaşlıktan çıkanların da “Türkiye ile bağlarını koparma tehlikesi” böyle bir yasa çıkarmaya iten başlıca neden oldu.
Yasal düzenleme şöyle: “Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere tanınan haklar; MADDE 28 1 1(1) Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve kendileri ile birlikte işlem gören çocukları; milli güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü, seçme ve seçilme, kamu görevlerine girme ve muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları dışında, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak ve bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabi olmak şartıyla Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler.”
Yasa metninden de anlaşılacağı üzere, bazı istisnalar hariç sosyal güvenlik, ikamet, mülk edinme, miras gibi çoğu vatandaşlık hakları korunuyor.
Ancak Mavi kart sahipleri Türkiye’de gerek mevzuaatı bilmeyen memurlar, gerekse örneğin Sosyal Güvenlik Kanunu gibi kimi kanunların vatandaşlık kanunu ile çelişen yanlarından dolayı mağdur oluyorlar. Bir örnek verecek olursak, mevcut Sosyal Güvenlik Kanunu’nunda sadece Türk vatandaşlarına emeklilik hakkı tanınırken, Mavi Kartı düzenleyen kanununda tüm sosyal güvenlik hakları korunur denmektedir. Bu nedenle de Türkiye’deki emeklilik haklarından faydalanmak isteyen Mavi Kartlı’lar Yargıtay Kararı olmasına rağmen sorunlar yaşıyorlar.  (YH)