Marksist filozof Hans Heinz Holz’u kaybettik

 

nümüzde diyalektik felsefenin önemli temsilciler arasında kabul edilen Prof. Hans Heinz Holz, 84 yaşında hayata veda etti.

 

Dünyanın tanınmış Marksist filozofları arasında yer alan Prof. Hans Heinz Holz, Pazar günü İsviçre’nin Sant Abbondio kentinde yaşamını yitirdi. Uzun bir süredir yakalandığı hastalık nedeniyle tedavi gören Holz, hayatını kaybetmeseydi 26 Şubat’ta yoldaşlarıyla birlikte 85. doğum gününü kutlayacaktı.

Altı yıl önce Emek Partisi’nin davetlisi olarak Türkiye’ye gelen Holz, burada çeşitli panel ve toplantılara katılmıştı.

26 Şubat 1927’de Frankfurt’ta doğan Holz, daha 17 yaşında iken Hitler rejiminin polisi Gestapo tarafından, faşizme karşı direniş saflarında yer aldığı için tutuklanarak hapse atıldı. İkinci Dünya Savaşı biter bitmez üniversitede felsefe okumaya başlayan Holz, doktorasını dönemin ünlü Doğu Alman filozofu Ernst Bloch’un mentorluğu altında yaptı.

 

Marksizmi açıktan savunması nedeniyle akademik çalışmalar yapması sürekli engellenmek istendi. İlk önce Berlin’de profesörlük için başvuran Holz’a Berlin Senatosu’nda yapılan yoğuna tartışmalardan sonra “radikal” görüşlerinden ötürü profesörlük verilmedi.

Ardından, 1971 yılında, yoğun tartışmalar eşliğinde Marburg Üniversitesi’nde felsefe profesörü oldu, fakat o yılların Almanya’sının yoğun anti-komünist propagandası bağlamında esasta Marksistlere dönük getirilen „meslek yasağı“nın ilk kurbanları arasında oldu. Holz, öğretim üyeliğine 1978’den itibaren yurtdışında, Hollanda Groningen Üniversitesi’nde devam etmek zorunda kaldı.

Hans Heinz Holz aynı zamanda tanınmış bir sanat eleştirmeniydi. 1960’lı yıllarda başlamak üzere çeşitli günlük gazete ve sanat dergilerinde sayısız makale ve denemelere imza atmıştı. Bu bağlamda 20 yıla yakın bir süre Almanya’nın tanınmış gazetelerinde gazetecilik de yaptı.

Diyalektiğin yapısal sorunları ve tarihi, güzel sanatların felsefi teorisi ve günümüz sanat ve toplumsal sorunları üzerine pek çok eser kaleme alan Holz, aynı zamanda Uluslararası Diyalektik Felsefe Topluluğu’nun ilk başkanıydı. Günümüzde diyalektik felsefenin önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Holz, aynı zamanda partili bir komünist idi. Üyesi olduğu Alman Komünist Partisi (DKP) içerisinde başta anti-Stalinizme karşı çıkmak üzere, devrimci bir teori ve politika için yılmaz bir mücadele vermiştir. Modern revizyonizmin uluslararası planda çökmesiyle birlikte, partinin son yıllardaki açık sağ oportünist çizgisine karşı çıkmış ve bu mücadeleye ideolojik-politik bakımdan az çok bir omurga verebilmek için “Teori ve Pratik” adlı bir derginin yayınlanmasına önayak olmuştur. Bu mücadelesini, kendi içerisinde zaaflar taşımasına ve gerekli desteği görememesine rağmen, Almanya’da revizyonist geleneğin ötesinde gerçek bir Komünist Parti’nin inşa edilmesi ruhu ve hedefiyle sürdürmüştür.

Hans Heinz Holz, aynı zamanda Hitler Faşizmi Tarafından Takibata Uğrayanlar Birliği (VVN)’nin kurucu üyeleri arasında yer alıyordu.

84 yıllık yaşamı boyunca faşizme, emperyalist kapitalizme, pozitivizm ve öznelciliğe karşı diyalektik materyalizmi ve işçi sınıfını savunan Holz geriye; başta diyalektiğin yapısı ve tarihi, güzel sanatlar teorisi ve çeşitli ideolojik akımlarla mücadele olmak üzere geniş bir alanı kapsayan 30’u aşkın teorik eser ve 500’ü aşkın yayın bırakmıştır. Bıraktığı eserler, onun uğruna mücadele ettiği hedefleri paylaşan yoldaşları ve genç aydın kuşağı açısından hiç şüphesiz büyük bir hazine niteliğindedir.