Şeker hastalığı-2 (diyabet)

Dr. Selma Okkaoğlu
Tedavi: İnsülin, beslenme, egzersiz
İnsülin: Tip1 Diyabet ömür boyu devam eden kronik bir hastalıktır. Vücutta pankreastan üretilemeyen insülinin deri altına enjeksiyon yoluyla verilmesiyle tedavi edilir. Böylece insülin ihtiyacı karşılanır ve bu çocuklar normale yakın bir yaşam sürdürebilir. Tip1 Diyabet tedavisinde insülin kullanmanın yanı sıra, beslenmenin düzenlenmesi ve düzenli egzersiz de büyük önem taşır. İnsülin iğnesi diyabetlinin ihtiyacına göre değişmekle birlikte genelde günde 4 kez yapılır. Her çocuk için kullanılması gereken insülin şeması doktoru tarafından düzenlenmelidir. İnsülin kullanan diyabetliler, günün belli zamanlarında kan şekeri ölçümü yapılarak izlenmelidii. Bu konuda aile ve çocuk, diyabet ekibi tarafından eğitilir.
Beslenme: Günlük beslenme planı da kişiden kişiye değişmekle birlikte çocuklarda üç ana, üç ara öğün şeklinde düzenlenir. Beslenme planı, diyabet hastalığının tedavisi ve kontrolünde büyük önem taşır. Beslenme planına uyamayan çocuklarda kan şekeri düşüklüğü ya da fazla tüketilmesinde kan şekerinin yükselmesi söz konusu olacaktır. Bu nedenle çocukların okulda da kontrol edilmesi çok önemlidir.
Egzersiz: Diyabet hastalığının tedavisinde insülin, sağlıklı beslenme programı ve egzersiz bir bütün olarak ele alınmalı. Egzersiz yapılabilmesi için kan şekerinin çok düşük ya da çok yüksek olmaması gerekiyor. Egzersiz konusunda çocuğun desteklenmesi bir yandan diyabetin tedavisine yarar sağlarken diğer yandan çocuğun sağlıklı akranlarından uzaklaştırılmaması sağlanacak, çocuk kendini daha iyi hissedecektir.
Çocukluk çağında diyabet
Çocukluk çağında görülen diyabet hastalığının büyük kısmı insülin eksikliğine bağlı olarak gelişen Tip1 Diyabetdir. Genellikle erişkinlerde görülen bir hastalık olarak bilinse de, Tip1 Diyabet çocukluk çağının sık görülen kronik hastalıklarından biridir.
Ülkemizde çoğu okul yaşında 15 bin civarında diyabetli çocuğun olduğu ve her yıl 1500-1700 civarında çocuğa Tip 1 diyabet tanısı konduğu tahmin ediliyor.
Tip 1 diyabet yakın takip ister, bu nedenle 7 gün ve 24 saat bakım gerektirir. “Yaşam boyu hastalıkla ve ilaçla yaşama”, “beslenmede kısıtlanma”, “her gün şeker ölçümü ve insülin kullanımı nedeniyle enjeksiyona (iğneye) maruz kalma” gibi bir çok sorunu yaşayan çocukların hayatlarını kapsamlı bir programla kolaylaştırmak mümkündür.
Diyabetli çocukların okul yaşamı boyunca sağlıklarının korunması ve kendilerini güvende hissetmeleri için, öğretmen ve ailenin yakın işbirliğine ihtiyaç vardır.
Obezitede artış
En son verilere göre 6-16 yaş grubunda obezite sıklığı 8 yılda yüzde 5’den yüzde 10.5’a (yüksek ekonomik grupta yüzde 16.3’e) yükselmiştir. Bu çocukların en az 1/3’ü de erişkin dönemde obezite ve/veya diyabet riski taşır.