Brezilya ’sirke devrimi’yle ayakta

Brezilya, tarihinin en geniş katılımlı protesto gösterilerine sahne oluyor. Ülke çapında yüz binden fazla insan sokaklara çıkarak sert polis saldırılarını, kamu hizmetlerinin yetersizliğini ve ülkede düzenlenecek olan Dünya Kupası ile Olimpiyatların yüksek maliyetini protesto ediyor. En büyük eylemler Başkent Brasilia, Rio de Janeiro, São Paulo, Belem, Belo Horizonte, Salvador kentlerinde yaşandı. Eylemlere verilen isimlerden biri olan ‚Sirke devrimi‘ adını polisin biber gazına karşı sirke taşıyanların gözaltına alınmasından alıyor.

Geçen hafta yapılan ulaşım zamları sonrası başlayan küçük eylemlere polisin biber gazı ve plastik mermili sert müdahaleleri eylemlerin hızlıca yayılmasına sebebiyet verdi.

 

DÜNYA KUPASI HARCAMALARINA TEPKİ VAR

Eylemlerin, Konfederasyon Kupası ile aynı döneme gelmesi;  2014 Dünya Kupası ve 2016 Olimpiyatları için yapılan ve binlerce ailenin zorla yerinden edilmesiyle sonuçlanan kentsel dönüşüm politikalarına ve turnuvaların yüksek maliyetlerine duyulan öfkeyle birleşti.

Rio de Janeiro’daki eylemin Parlamento binası önünde yakılan ateşler ve binanın duvarlarına yazılan „Devrim“, „Kahrolsun Paes (Rio Belediye Başkanı) Kahrolsun Cabral (Vali) ve „Polisten nefret ediyoruz“ sloganları sonrası büyüdüğü öğrenildi.

Başkent Brasilia’da düzenlenen eylemde göstericilerin polis barikatını aşarak Meclis binasının yüksek güvenlikli bölgesine girdiği, bazılarının binanın çatısına tırmandığı görüldü.

Nijerya-Tahiti Konfederasyon Kupası maçına ev sahipliği yapan Belo Horizonte’de de halk stadyum çevresindeki barikatı aşmak isterken polisle çatıştı. Port Alegre’de bir otobüs yakıldı, Coritiba’da eyalet başkanının ofisine girilmek istendi.

Geçen hafta en şiddetli gösterilerin yaşandığı São Paulo’da polis şiddetine karşı kitlesel ve barışçıl bir eylem gerçekleştirildi.

 

ROUSSEF DİKKATLİ

Konfederasyon Kupası açılışında yuhalanan Devlet Başkanı Dilma Roussef’in protestolara karşı ılımlı bir dil kullandığı görülüyor. Roussef’in sözcüsü Helena Chagas konuya dair yaptığı açıklamada, „Başkan, demokrasilerde barışçıl gösterilerin meşru olduğunu düşünüyor ve gençler için eylem yapmanın doğal olduğunu söylüyor“ dedi.

Guardian’a konuşan, Rio de Janeiro’nun en büyük favelası Rocinha’daki eyleme katılan 19 yaşındaki Oscar José Santos, „Buradayız çünkü, hükümetten nefret ediyoruz. Bizim için hiçbir şey yapmıyorlar“ diyor.

Mimar Nadia al Husin ise „Mimarım ancak 6 aydır işsizim. Bu ülkede yanlış giden bir şeyler olmalı“ diyor. (YH)

 

EYLEMLERDEN NOTLAR

* Brezilya’daki eylemler, polisin biber gazına karşı sirke şişesi taşıyan kişileri gözaltına alması sebebiyle „Sirke devrimi“ olarak adlandırılıyor. Eylemlere verilen diğer ad da, protestoların başladığı ulaşım zammı eylemlerine dayanıyor: „20 sent devrimi.“

* Sosyal medya eylemlerde güçlü bir şekilde kullanılıyor. São Paulo’daki eylemde on binlerce kişinin „Facebook’tan geliyoruz“ dövizleri taşıdığı görüldü. Eylemlere katılanların pek çoğunun genç olması ve eylemcilerin çoğunun ilk kez bir eyleme katılıyor oluşu dikkat çekiyor. Guardian’a konuşan öğrenci Thiago Firbida „Diktatörlük döneminden beri ilk kez böyle eylemler düzenleniyor“ diyor. Sosyal medya ve gençliğin katılımı eylemlerle Türkiye’deki protestolar arasındaki en önemli benzerlik.

* 3 milyar doları aşan maliyetiyle Dünya Kupası için inşa edilen yeni stadyumların maliyeti protestoların önemli sebeplerinden biri olarak gösteriliyor. Konfederasyon Kupası maçları büyük protestolara sahne oluyor.

* Pek çok eylemin barışçıl gösteriler olarak başladığı ancak sert polis müdahalesi sonrası eylemlerin büyüdüğü görülüyor.