Rhön Klinikum’da temizlikçiler ‚korku‘ ve ‚baskı‘ ile çalışıyorlar

Özelleştirilen hastanelerde azami kar için personel masrafları düşürülmeye çalışılıyor. Bunun yükünü çekenlerin başında temizlikçiler geliyor.

 

Almanya’da 40 hastanesi olan  Rhön Klinikleri’nde yıllardır masrafları azaltıp karları arttırmak için temizlikçilere baskı yapılıyor. Sistematik bir şekilde sömürülüyorlar, baskıyla yıldırılıyorlar. Çalışma koşullarını araştıran kamu kurumu çalışanların işten atılma korkusuyla ücretsiz fazla mesai yaptığını, nefes almaya olanak sunmayacak hızda çalıştığını ve şikayetçi olamadığını belgeledi. Normalde kaçak çalışmaya karşı mücadele eden gümrük görevlileri Rhön Klinikleri’nde kaçak işçi yakalayamadılar ama kölece çalıştırılan temizlikçilerle karşı karşıya kaldılar ve onların çalışma koşullarını içeren bir rapor hazırladılar. Raporda en fazla geçen sözcük korku! ‘Korku’ nedeniyle fazla mesai yapmak, ‘korku’ nedeniyle hızlı çalışmak, ‘korku’ nedeniyle çalışma koşulları üzerine arkadaşlarıyla bile konuşamamak, kimseye şikayet edememek…

Raporla ortaya çıkan durum, gizlenemeyecek halde olduğundan geçen çarşamba Nürnberg’de Alman Emeklilik Sandığı’nda bir toplantı düzenlendi. Toplantıya doğal olarak Rhön Klinikleri temsilcileri de katıldı. Her yıl karına kar katan, sağlığı parası olanın satın alabileceği bir meta olarak sunan Almanya’nın başı çeken özel hastanelerinde bu koşullarla işçi çalıştıran patron temsilcilerinin vereceği cevap merakla beklendi…

Raporda değişik şehirlerdeki hastanelerde temizlikçilerle yapılan görüşmeler ve isimleri saklı kalmak koşuluyla anlattıkları da sergilenmekte. Warburg’daki bir hastanede çalışan temizlikçi kadın her tek kuruş para almadan ayda en az 10 saat fazla mesaiye zorlandığını belirtmekteydi. Thüringen’deki Meiningen hastanesinde çalışan iki temizlikçi kadın çalışma saatleri bitmiş olmasına rağmen tuvaletleri temizleyip yatakları yapmaya devam ederken bu saatlerin ücretlerinin ödenip ödenmeyecği sorusuna, sicillerine işlenip işten atılmalarına neden olacağı korkusuyla cevap vermediler. Harz’daki Herzberg Kliniği’nde temizlikçilerden sorumlu usta başı, birlikte çalıştığı 15 kadının sorumlu oldukları alanların temizliğini bitiremedikleri için hastanede her gün en az bir saat fazla kaldıklarını ifade etti.

 

‘TEPE’DEN BASKI VAR

Protokollerde oldukça sık geçen bir sözcük de  ‚baskı‘. ‚Tepeden baskı yapıldığı‘ yazılıyor. Tepe, Rhön Klinikleri’nin merkezi olan Nord Bayern’deki Rhön Klinikum AG. Firma 17 bin hastalık kapasitesi olan 40 klinik işletiyor. Yılda 2,5 milyondan fazla hastaya bakılan kliniklerin cirosu 3 milyar Euro, net kar ise 300 milyon Euro. Bu karın ana kaynağı hastanelerde çalışan emekçiler. İş artıyor ama personel giderek azalıyor…

Gümrük Dairesi’nin başlattığı denetleme iki yıl üç ay sürdü. Denetlemenin nedeni IG Bau sendikasının desteğiyle Aşağı Saksonya eyaletinde çalışan iki temizlikçinin şikayet etmesiydi. Bazı hastanelerde çalışanlar şikayet edilecek bir durum olmadığını, iyi koşullarda çalışıp iyi ücret aldıklarını söyleseler de denetleme raporu ve protokoller çok ciddi suçlamaları içermekte. 2007-2011 yılları arasında Rhön Klinikum patronları hakkında sektörde geçerli asgari ücreti ödemedikleri iddiasıyla dava açıldı. Würzburg Adliyesi kapsamlı bir soruşturma yaptırdı ve sosyal sigorta kurumları da fazla mesailer için para ödenmediği için para kaçırıldığını ileri sürdüler. Çarşamba günü yapılan toplantıda sigortalar firmadan on milyon Euro’nun üzerinde sigorta parası talep ettiler.

 

HASTA SAĞLIĞI DA TEHLİKEDE

Rhön AG, 2007 yılında karını arttırmak için kendi temizlik firmalarını kurdurdu. O zamana kadar hastaneler bağımsız temizlik firmaları tarafından temizlenmekteydi bu da firmanın temizlik harcamalarına ek olarak 20 milyon Euro vergi ödemesine neden olmaktaydı. Almanya’da meşru olan bir hileyle temizlik firmaları ana firmanın taşeronları haline dönüştürülerek vergiden muaf hale getirildi. Rhön Klinikum’da temizlik yapan altı taşeron firmaya temizlik masraflarının azaltılması için baskı yapıldı. temizlikçilerin çalışma saatleri düşürüldü, temizlemeleri gereken alanlar arttırıldı. Önceleri aynı işi yapmak için 6 saat vakti olan bir temizlikçinin şimdi işini  4,8 saatte bitirmesi gerekiyor. Kliniklerdeki temizlikçiler hiç ara vermeden 12 gün çalışıyorlar sonra iki gün (haftasonu) tatilleri oluyor. 4 saat içinde 12-14 hasta odası, bir mutfak, bir hemşire odası, flur ve tuvaletlerin temizlenmesi gerekiyor. Çoğu temizlikçi en sona bıraktıkları fluru bir tas su döküp bezle suyu dağıtmakla temizlemiş oluyor. Çoğu hastalara bir merhaba demeye bile zamanları kalmadığını söylüyorlar. Yapılan baskı sonuç olarak hastaları da etkiliyor. Hijyeni esas alan bir temizlik yapılamıyor. Hastanelerde bulaşıcı hastalıklar, mikrop nedeniyle ölümler artıyor. Doktorlar bir önceki günden kan lekelerinin kaldığı ameliyathanelerde çalışmak zorunda kalmalarından şikayet ediyorlar ama bunun suçlusunun temizlikçiler değil Rhön Klinikum’un tasarruf politikası olduğuna dikkat çekiyorlar. Temizlik sektöründe asgari ücret 11 Euro olmasına rağmen Rhön AG’nin ödediği Doğu’da 7, Batı’da 8,55 Euro. Tüm bunlara rağmen firma raporda yazılanların gerçeği yansıtmadığını iddia ediyor. Rhön Klinikum’un hastaların sağlıklarını esas aldığını, bunun da çalışma koşullarından hoşnut personelle sağlanabileceğini belirterek suçlamaların düzmece olduğuna dikkat çekiyor. (YH)