Avrupa Adalet Divanı Almanca bilme şartını iptal etti

Avrupa Adalet Divanı, Almanya’daki eşinin yanına gitmek isteyen Türk vatandaşları için tarihi bir karar aldı ve aile birleşiminde yeterli Almanca bilme şartının hukuka aykırı olduğuna hükmetti. (Az. C-138/13)
Adalet Divanı, bu kararıyla Almanya’nın 2007 yılından beri Türkiyelilere aile birleşiminde uyguladığı Almanca dil şartı uygulamasını geçersiz ilan etti. Almanya aile birleşimiyle ülkeye gidecek olan Türklerden artık dil şartı talep edemeyecek ve dil testine tabi tutamayacak.
Almanya 2007 yılında göstermelik ve zorunlu evliliklerin önleneceği iddiasıyla aile birleşiminde A1 düzeyinde Almanca bilmeyi zorunlu tutuyordu. Aile birleşimiyle Almanya’ya gelecek olan Türkiye vatandaşları, açılan kurslara gitmek zorunda bırakılıyor, dil testinden geçiriliyor ve sınavı kazanamayanlara vize verilmiyordu.
KOŞULLAR KÖTÜLEŞTİRİLEMEZ
Avrupa Adalet Divanı, kararına gerekçe olarak Türkiye ile AB arasında 1970 yılında imzalanan Ortaklık Sözleşmesi’ni gösterdi. Ortaklık Sözleşmesi’ndeki katma protokol, Türkiye ile AB vatandaşlarının mevcut haklarını koruyor ve bu hakların geriye doğru kısıtlanmasını yasaklıyor. Katma protokola göre, hakların kötüleştirilmesi değil iyileştirilmesi zorunlu.
Karar eşi Berlin’de yaşayan Naime Doğan’ın 1998’de evlenmesine rağmen okur yazar olmadığından Almanca öğrenmesinin mümkün olmadığına karar veren ve kadına vize vermeyen Almanya’nın Ankara büyükelçiliğine karşı açtığı davaya bağlı olarak alındı. Naime Doğan kendisine yönelik uygulamaya karşı Berlin İdare Mahkemesi’ne dava açmış, mahkeme de davayı Avrupa Adalet Divanı’na havale etmişti.
Adalet Divanı Savcısı Paolo Mengozzi konuyla ilgili olarak 30 Nisan’da yaptığı açıklamada, Almanya’nın uygulamasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiş ve Ortaklık Anlaşması’nın Türkiye vatandaşlarına, herhangi bir AB ülkesine girişi zorlaştıracak dil bilme gibi yeni koşullar getirmeyi yasakladığını hatırlatmıştı.
KADIN ÖRGÜTLERİNİN BAŞARISI
Kararla ilgili bir açıklama yapan Göçmen Kadınlar Birliği Başkanı Sidar Çarman, yıllardır aile birleşiminin zorlaştırılmasına karşı mücadele ettiklerini ve uygulamanın yasalara aykırı olduğunu belirttiklerini, Adalet Divanı’nın kararının kadın örgütlerinin bir başarısı olduğunu söyledi. Çarman, bu kararın ardından evlenerek gelen kişilere yönelik eşlerine bağımlı oturma izni uygulamasından da vazgeçilmesini talep etti.
Die Linke (Sol Parti) Federal Milletvekili Sevim Dağdelen de, Dışişleri Bakanı Steimeier ve hükümetin uyum Danışmanı Aydan Özoğuz’dan kararın en kısa zamanda uygulamaya sokulması için gereken her türlü işlemin yapılmasını istedi. (YH)