Burkina Faso’da halk çalınan devrimin peşinde

Halk ayaklanmasıyla 27 yıllık devlet başkanının istifa etmek zorunda kaldığı Burkina Faso’da yönetime el koyduğunu açıklayan ordunun içinde iktidar kavgası çıktı. 1987’den bu yana iktidarı elinde tutan Blaise Compaore’nin istifasının ardından başkanlığını duyuran General Honore Traore’yi ordu desteklemedi. Bunun üzerine 1 Kasım’da ‘geçici başkanlığını’ ilan eden Isaac Zida’nın özellikle genç askerlerin desteğini aldığı belirtiliyor.
Muhalefet partileri ve kitle örgütleri ordunun darbesine tepki göstererek sokak eylemlerini yeniden başlatacaklarını duyurdu. Devrik başkan Blaise Compaore’nin Fildişi Sahili’ne kaçtığı ileri sürüldü.

GEÇİCİ BAŞKAN ZİDA OLDU

Milyonların sokaklara çıkarak 27 yılık Compaore’yi devirmesinden sonra ordu içindeki iktidar mücadelesi genç askerlerin lideri olarak nitelenen Yarbay Isaac Zida’nın devlet başkanı olduğunu duyurmasıyla devam etti. Resmi açıklamada ‘geçiş süreci’nin en kısa zamanda seçimlerin yapılmasıyla tamamlanacağı ileri sürüldü. Zida’nın başkan olarak ‘seçildiğinin’ belirtildiği açıklamada bir kuvvet komutanlarının yanı sıra Zida’dan önce kendini başkan ilan eden ancak ordudan gelen itirazlar üzerine geri çekilen General Honore Traore’nin de imzasının olması dikkat çekti. Traore, Compaore’nin yakın çevresinde olduğu için protesto edilmişti.

‘GENÇLİĞE İHANET ETMEYECEĞİM’ DEDİ

Yeni başkan ilan edilen Zida’nın da benzer sorunlar yaşayabileceği belirtilse de nüfusunun yüzde 60’ının 25 yaşın altında olan ülkede, Zida’nın da genç nesile göreceli olarak daha yakın olması ve Compaore karşıtı eylemlere katılmış olmasının da etkili olabileceği düşünülüyor.

Zida göreve getirildikten sonra yaptığı konuşmada, “demokratik geçişi” sağlamak üzere göreve geldiğini ileri sürdü, “Burkina gençliğinin demokratik değişim taleplerini ne ihanete ne hayal kırıklığına uğratmayacağını” iddia etti. Zida, devrik lider Compaore’nin ise güvenli bir yerde olduğunu açıkladı, uluslararası kamuoyuna ve Afrika Birliği’ne ‘bu zorlu süreçte halkımızı destekleyin’ çağrısı yaptı. Zida, ülke sınırlarının kapatıldığını, bir geçiş komitesi kurulma çalışmasının yapıldığını ve anayasanın da ‘askıya alındığı’nı da söyledi.

MUHALEFET SOKAĞA ÇAĞIRDI

Ordunun yönetime el koyması muhalefet partileri ve kitle örgütleri tarafından tepkiyle karşılandı. Halka sokağa çıkarak darbeyi protesto etme çağrıları yapıldı. Yapılan ortak çağrılarda, “Siyasi muhalefet ve sivil toplum örgütletleri halk ayaklanmasının zaferini bir kez daha altını çizerken, geçiş sürecinin yönetiminin halka ait olduğunu ve hiç bir şekilde ordu tarafından el konulamayacağını bildirir. Anayasaya göre geçiş demokratik ve sivil karakterde olmalıdır” denildi.

Bunun üzerine 2 Kasım günü on binlerce kişi Batı Afrika ülkesi Burkina Faso’nun başkenti Ouagadougou’da bir araya gelerek askeri yönetime tepki gösterdi. Daha önce ‘Compaore Defol’ dövizleri taşırken bu kez ‘Zida defol’ dövizleriyle eylem yapan halkın oldukça öfkeli olduğu gözlemlendi.

Askerlerler ise darbeyi protesto etmek ve Anayasa’ya uyulmasını talep etmek için başkentte sokağa dökülen halka saldırdı.

 

AFRİKA’NIN CHE’Sİ VE MACBETH’İ

Burkina Faso’da Blaise Compaore, 1987’de darbe ile aldığı ve 27 yıldır sürdürdüğü devlet başkanlığı görevini uzatmak için anayasa değişikliği yapmak istemiş, başkentte 1 milyonu aşkın Burkina Fasolu tepki göstererek ayaklanınca istifa etmek zorunda kalmıştı.

Compaore’nin görevi bırakmak zorunda kalmasının ardından medya Compaore’nin ‘suçları’nı hatırladı. 1987’de silah arkadaşı ve Afrika’nın ‘Che Gueverası’ olarak bilinen ‘devrimci lider’ Thomas Sankara’yı darbe ile deviren Compaore’nin sicili kabarık. Bazıları onu “Batı Afrika’nın en iyi arkadaşını öldüren Macbeth’i” olarak nitelendiriyor. Compaore’nin Liberya’nın ‘kanlı elmas’ döneminin lideri ve insanlığa yönelik suçlardan yargılanan Charles Taylor ile bağlantılı olduğu, ve İslamcı örgüt Boko Haram’ın Burkina Faso’da eğitim kampları bulunduğu iddiaları da tartışılıyor.

Burkina Faso dünyanın en yoksul üçüncü ülkesi. 17 milyon nüfusunun neredeyse yarısı günde bir dolardan daha az para ile geçirmek zorunda.