Avusturya şirketinden Romanya’ya dava tehditi

 

Avrupa Birliğine üye ülkelerin ABD ile gerçekleştirmek istediği ve 2013 yılı ortasından bu yana yapılan müzakereler ile içeriğinin biçimlendirildiği, taraflara geniş bir ticaret alanı oluşturmanın yanısıra, kapsamı ile dünya ticaretinin yarısını teşkil etmesi ile küresel ticaret ve normlarını da belirleme hedefi güdecek olan Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı’nın (TTIP) yürürlüğe girmesi ile, şirketlerin, devletlerin bağımsızlığına ve yasamasına yapabileceği ne gibi bir müdahale ve sınırlandırmaların olabileceğinin görülmesi açısından bir örnek bugün Romanya’da faaliyet gösteren ve alanında en büyük olan Avusturya kökenli kereste/odunculuk işi yapan Schweighofer şirketi ile Romanya hükümeti arasında yaşanıyor.
Romanya parlamentosunda geçtiğimiz aydan bu yana, yeni bir orman yasası tartışılıyor, diğer bazı değişikliklerin yanı sıra maddelerden biri, bir şirketin ülkedeki herhangi bir ağaç türünün en fazla yüzde otuzunu satın alabileceğini içeriyor. Bu yasa önergesinin parlamentoya sunulmasının ve tartışılmasının ardından. Avusturyalı yatırımcı Gerald Schweighofer’in Romanya hükümetine yazdığı mektup ortaya çıkar. Romanya’nın en büyük kereste/odun şirketi olan Schweighofer in sahibi, hükümete yazdığı mektup ile yasa önergesinde yer alan bir maddenin kaldırılmaması durumunda, Washington tahkim mahkemesinde, Romanya devleti aleyhine dava açmakla tehdit eder.

TTIP ve CETA’ya KARŞI İMZA
Şirket sahibi Gerald Schweighofer mektubunda, Romanya ve Avusturya devletleri arasında var olan iki taraflı yatırımları koruma hükmüne dikkat çeker. 1969 da yapılan anlaşma, 1997 de yürürlüğe girer. Münih Çevre Enstitüsü tarafından kamuoyuna sunulan yazıda Schweighofer, Romanya’daki gerçekleştirilmek istenen yasa değişikliğinin, AB’nin çalışma tarzına ilişkin temel sözleşmelerini yaraladığı, devletin bu yasa genişletme girişimi ile pazar üzerindeki hakimiyetini kötüye kullandığı, Avrupa Birliği üyesi hiç bir ülkede serbest ticaret güden işletmelere, ham madde alım ve satımı konusunda yüzdelik sınırı konulmadığını iddia ediyor. Schweighofer ayrıca, yasa girişiminin, yürürlükte olan hükme zarar verdiği ve yasanın değiştirilmesi durumunda şu an bünyesinde çalışan 2600 işçinin işine son vermekle de hükümeti tehdit ediyor.
Mektupta net olarak görünen şey şudur; Yatırımları koruma özel hükmü (Investitionsschutyklausel) ülkelerin bağımsız yasamasına bir engeldir- Şirketler bu tür anlaşmaları kullanarak, Romanya örneğinde olduğu gibi seçimlerle yönetime gelen hükümetlere şantaj uygulayabiliyor ve etki altına alabiliyor.
Geçtiğimiz hafta bu gelişmeler üzerine Romanya da binlerce insan Avusturyalı bir yatırımcının, ülkelerindeki yasama organlarına ve şirketin Karp bölgesinde bulunan Avrupa’nın son bakir ormanlarda gerçekleştirdikleri illegal ağaç kesme girişimlerine karşı sokaklara çıktı. Gerçekleştirilen eylemde Romanyalı çevre aktivistleri ayrıca TTIP ve CETA’ya karşı Avrupa yurttaş girişimcilerinin başlatmış olduğu imza kampanyasına destek için imza topladılar.