Prof. Güntürkün’e Johannes Gutenberg Ödülü

Kemal Yalçın

2016 Johannes Gutenberg-Stiftungsprofessur Ödülü, Bochum Ruhr Üniversitesi öğretim üyelerinden Biopsikoloji Kürsüsü Başkanı Ordinaryüs Prof. Dr. ONUR GÜNTÜRKÜN’e verildi.

Modern matbaacılığın yaratıcısı Johannes Gutenberg’in doğumunun 600. yılı vesilesiyle, 2000 yılında, Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi’nde, “Johannes Gutenberg-Stiftungsprofessur Ödülü” düzenlenmişti.

Bu ödül, her yıl Almanya’da yaşayan bilim insanlarından birine veriliyor.

Gutenberg Bilim Ödülü’nün amacı, Almanya’da bilimsel düşünceyi ve düşünmeyi toplumun her katmanında yaygınlaştırmaktır.

Modern matbaacılık devrimini gerçekleştiren Mainz şehrinin çocuğu Gutenberg, icat ettiği tipo tekniği ile bilginin yayılma hızını çok artırmış ve böylece özgür düşüncenin ufkunu genişletmiş ve Alman Felsefesinde Aydınlanma akımının önünü açmıştı.

Bu nedenle, Mainz şehrinde Gutenberg Üniversitesi kurulmuştu.

Matbaa makinalarının kitap, dergi, gazete vb. basarak bilgiyi yaydığı gibi, Mainz Gutenberg Üniversitesi de her yıl Almanya’nın en saygın bir bilim insanını seçerek, o bilim insanını halk ile buluşturuyor. Böylece bilim üniversitenin dar kalıplarından çıkarak bilimsever insanlara ulaşıyor, toplumsal akıl ve toplumsal vicdan zenginleşiyor.

Ödülü kazanan bilim insanı, kendi alanında, halka açık on konferansta düşüncelerini açıklıyor ve sorulan sorulara gerekli açıklamalarda bulunuyor.

Bu ödül daha önceki yıllarda Federal Almanya Dışişleri Bakanı Hans-Dietrich Genscher, Edebiyat ve Sosyal Bilimler Araştırmacısı Jan Philipp Reemtsma ve Karl Kardinal Lehmann gibi bilim insanlarına verilmişti.

Ordinaryüs Prof. Dr. Onur Güntürkün, 1980 yılından beri insan beyninin yapısını, sağ ve sol beyin ayrımının oluşumunu, beynin temel işleyiş prensiplerini, öğrenmeyi, öğrenmenin yasalarını araştırmaktadır. Güvercin beyninin, insan beynine asimetri konusunda benzediğini, ilk olarak Onur Güntürkün keşfetmiştir. Beyin araştırmalarında güvercin beynini model olarak kullanmakta, laboratuvarındaki güvercinler üzerinde aralıksız çalışmaktadır.

Onur Güntürkün, 2015 yılında Berlin Bilim Merkezi’ne davet edilmişti.

Onur Güntürkün, Alman Milli Bilimler Akademisi  Senato Üyesi ve bu akademinin Psikoloji Bölümü Başkanıdır.

Onur Güntürkün, Alman Bilimsel Araştırma Kurumu yöneticilerinden biridir.

Onur Güntürkün, Türkiye Bilimsel Araştırma Kurumu Danışmanı idi.

Onur Güntürkün, Bochum Ruhr Üniversitesi ile İstanbul Üniversitesi’ni kardeş üniversite yaptı. Halen iki üniversitenin ortak bilimsel araştırmalarını yönetiyor.

Onur Güntürkün, Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi Altın Defteri’ni imzaladıktan sonra törenle konferanslarına başladı.

Psikoloji ve İnsan: İnsanın iç dünyasına bakış” konulu konferansın birincisine 1000 kadar bilimsever insan katıldı. Onur Güntürkün, bilimseverlerin sorularına cevaplar verdi.

Beyin yapısı ve işleyişi nasıldır?

Sağ ve sol beyin ayrımı nasıl oluşuyor?

Beyin bilgiyi nasıl oluşturuyor?

Rüyalar ve hatıralar nasıl oluşuyor?

Beynin mekanik işleyiş mekanizması nedir?

Cinsiyet ve beyin arasındaki bağlantı nedir?

Bu ve buna benzer sorular Onur Güntürkün’e sık sık yöneltilen sorulardan bazılarıdır.

Onur, 1958’de, İzmir’de dünyaya geldi. Annesi Sahavet Güntürkün öğretmen, babası Hulusi Güntürkün ise doktordu.

Onur Güntürkün, beyin evreninin aydınlanmasında önemli buluşlara imza attı. 2013 yılına kadar, dünyanın en saygın bilim dergilerinde 290 bilimsel makalesi çıktı. Her biri kendi alanında yeni bir ufuk açan dört kitap yayınladı. Bilimsel çalışmaları, buluşları, keşifleri Almanya’nın ve Türkiye’nin önemli bilim ödülleriyle ödüllendirildi. Bu ödüller şunlardır:

1983 Bochum Ruhr Üniversitesi Üstün Araştırmalar Ödülü

1993 Almanya Gerhard Hess Bilim Ödülü

1995 Almanya Krupp Bilim Ödülü

2000 İstanbul Üniversitesi Şeref Doktorası Ödülü

2006 Dünyanın en eski bilim kurumu olan Leopoldina’ya üye kabul edildi.

2006 Wilhelm-Wundt Psikoloji Ödülü

2006 yılında Alman Psikoloji Kurumu’na Şeref Üyesi kabul edildi.

2007 Türkiye Bilimsel Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Bilim Ödülü

2008 Alman Milli Bilim Akademisi Üyeliği

2008 İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Şeref Doktorası Ödülü

2009 Türkiye Büyük Millet Meclisi Üstün Hizmet Ödülü

2010 Wilhelm-Wundt Kurumu’na üye kabul edildi.

2010 Alman Milli Bilim Akademisi senato üyeliğine kabul edildi.

2011 Kuzey Ren Westfalya Eyaleti Liyakat Nişanı ile ödüllendirildi.

2013 Almanya Gottfried Wilhelm Leibniz Bilim Ödülü

Ordinaryüs Prof. Dr. Onur Güntürkün, Almanya’nın, Türkiye’nin ve Dünyanın onuru, insanlığı aydınlatan bir güneştir.

Başarılarını en içten duygularla kutluyor, sağlıklı günler diliyorum.