Obama Avrupa’yla Berlin’de vedalaşıyor

Yücel ÖZDEMİR

Başkanlığı 27 Ocak’ta Donald Trump’a devredecek ABD Başkanı Barack Obama, iki günlük Atina ziyaretinden sonra Almanya’nın başkenti Berlin’e geldi. Obama, Berlin’de Almanya Başbakanı Angela Merkel’in yanı sıra bir çok AB ülkesi yöneticisiyle bir araya gelecek.

Obama nedeniyle üç gün boyunca Berlin’de olağanüstü güvenlik önlemleri alınacak, 5 bin polis görev yapacak.

Basında yer alan haberlere göre, Berlin’in merkezinde bulunan Adlon Hotel’e yerleşecek Obama, resmi temaslara bugün saat 15.00’te Başbakan Merkel ile başbakanlık binasında yapılacağı görüşmeyle başlayacak. Görüşmeden sonra Merkel ve Obama’nın ortak bir basın toplantısıyla geçmiş dönemdeki işbirliğini değerlendirmesi bekleniyor.

AVRUPA LİDERLERİYLE BULUŞACAK

Obama’nın yarın da Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande, İngiltere Başbakanı Theresa May, İspanya Başbakanı Mariano Rajoy ve İtalya Başbakanı Matteo Renzi ile Berlin’de bir araya gelmesi planlandı. Görüşmelerde ağırlıklı olarak Ukrayna ve Suriye’deki gelişmelerle ABD ile AB arasında imzalanması planlanan, ancak geniş kesimler tarafından protesto edilen Transatlantik Serbest Ticaret Anlaşması (TTIP) bulunuyor.

Obama’nın toplantının ardından Berlin’den ayrılarak Peru’nun başkenti Lima’da düzenlenen Asya-Pasifik Zirvesi’ne gidecek.

BERLİN’DE SEÇİM KAMPANYASIYLA BAŞLAMIŞTI

Avrupa’ya vedasını Berlin’de tamamlayacak Obama için bu kentin özel bir önemi bulunuyor. Sekiz yıl önce, 24 Temmuz 2008’de, seçim kampanyasını Brandenburg Tor’da düzenlediği bir mitingle başlatan Obama’nın ziyareti o zaman tartışmalara yol açmıştı.

Dönemin ABD Başkanı Georg W. Bush’a yakın işbirliği içinde olan Merkel’in gönlünden yine Bush’un kazanması geçiyordu. Bu nedenle, Sosyal Demokrat Parti’nin (SPD) yönettiği Berlin’de Obama’nın miting düzenlenmesine karşı çıkmıştı. Yabancı bir devlet başkanı adayının Almanya’da seçim kampanyası başlatmasının doğru olup olmadığı yoğun bir şekilde tartışılmış, sonunda eyalet senatosu mitingin yapılmasına karar vermişti. Pek çok SPD’li poltikacı da mitinge katılarak Obama’ya destek vermişti.

Obama’nın veda ziyareti sırasında ise hiç bir SPD’li poltikacıyla görüşme planın olmaması dikkat çekici.

TRUMP’A ALMANYA İLE İLİŞKİLERİ İYİ TUT MESAJI

Obama’nın başkanlık dönemini Berlin’de kapatmasının transatlantik ilişkilerde Almanya’ya verdiği büyük önemden kaynaklandığı anlaşılıyor. Son sekiz yıl içinde AB içerisinde egemenliği iyice pekişen Berlin’in bundan sonra da ABD ile ilişkilerde Avrupa cephesinde kilit rol oynayacağı biliniyor.

Bu nedenle, Obama’nın selefi Trump’a da Berlin ile iyi ilişkiler kurmasını, iyi geçinmesini önereceği şimdiden dile getiriliyor. Ancak, Trump’ın bunu ne kadar yapacağı kestirilemiyor.

İLİŞKİLER HER ZAMAN İYİ DEĞİLDİ

ÖTE yandan Obama döneminde iki ülke arasında sorunlar da yaşandı. Özellikle ABD Ulusal İstihbarat Örgütü’nin (NSA) Almanya’ya yaptığı geniş çağlı dinlemelerin açığa çıkması gerilime yol açmıştı. Yine Obama’nın döneminde başlayan ekonomik kriz dolayısıyla zaman zaman taraflar arasında tartışmalar yaşandı. General Motors’a ait Opel’in bir çok fabrikasının kapanması döneminde, Almanya’nın Opel’i alma girişimlerine ABD yanaşmadı.

ABD ile AB arasında Obama döneminde imzalanması planlanan TTIP anlaşması ise Avrupa’dan gösterilen tepkiler nedeniyle imzalanmadı. Merkel ile Obama, başta Ukrayna olmak üzere çatışmaların olduğu bölgelerde ise savaşlar ve silah satışları konusunda işbirliği içinde oldu. Obama, Merkel’in sığınmacılar politikasını “Doğru zamanda tarihin doğru tarafında durmak” olarak tanımladı ve övdü. Merkel, sekiz yıl önce karşı çıktığı Obama’yı sekiz yıl sonra pek çok işi birlikte kotarmanın mutluluğuyla uğurluyor.