Merkel’in Ankara ziyareti tepki topluyor

Yücel ÖZDEMİR

Almanya Başbakanı Angela Merkel’in 8 ay sonra bir kez daha Türkiye’yi ziyareti Almanya basını ve partiler tarafından ‚Referandum öncesi imajı yıpranan Erdoğana destek anlamına geldiği‘ yönünde eleştiriliyor.

Almanya Başbakanı Angela Merkel sekiz ay aradan sonra bir kez daha Türkiye’yi ziyaret ediyor. Yarın yapılacak ziyaret öncesinde Almanya’da basın ve partilerden eleştiriler geldi. Yapılması planlanan referandum öncesine denk gelen ziyaretin Avrupa’da imajı iyice yıpranan Cumhurbaşkanı Erdoğan’a siyasi destek anlamına geldiği yönündeki eleştiriler Hükümet Sözcüsü Steffen Seibert tarafından reddedilse de, özellikle muhalefet partileri eleştirilerini sürdürmeye devam etti. Merkel, Ankara’da Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım ile bir araya gelecek.

GÜNDEMDE NELER VAR?

Seibert Berlin’de düzenlediği basın toplantısında gelen bir soru üzerine bir günlük ziyaretin rutin bir çalışma planı olduğunu ifade ederken, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun Süddeutsche Zeitung’a verdiği demeçte bu ziyaretin Erdoğan’a destek anlamına geldiği yönündeki ifadesini ise kesin bir dille reddetti.

Merkel, 1 Kasım 2015’te yapılan erken gelen seçimlere az bir süre kala, 18 Ekim’de Erdoğan tarafından İstanbul’da ağırlanmıştı. Türkiye ile AB arasında imzalanan Sığınmacılar Anlaşmasında belirleyici öneme sahip olan bu ziyaretin ardından taraflar görüşmelere başlamıştı. Sonunda da anlaşma Brüksel’de düzenlenen bir törenle imzalanmıştı.

Sığınmacıların durdurulması planında tarafların sadık kalması yarın yapılacak görüşmenin önemli gündemlerinden birisi. Zira seçim yılına giren Merkel, yeniden bir sığınmacı akınına karşı karşıya kalmamayı güvence altına almak istiyor. Bu nedenle Türkiye’nin tampon görevini görmesini savunuyor.

Ancak, gündemde sadece sığınmacılar yok. Alman basınında yer alan gaberlere göre Suriye’deki gelişmeler de Merkel-Erdoğan görüşmesinin ana konularından birisi olacak. Almanya, özellikle Türkiye’nin AB ve NATO ekseninden uzaklaşarak Rusya-İran eksenine yaklaşmasından rahatsız. Basında yer alan analizlerde böylesine bir eksen kaymasının gerçekleşmesi durumunda AB’nin önemli bir müttefikini kaybedeceğine dikkat çekiliyor.

Bu nedenle Merkel’in asıl olarak Almanya’nın bölgesel çıkarları çerçevesinde Türkiye’ye ile AB arasındaki sıkılaştırma konusunda ağırlığını koyması bekleniyor. Suriye’deki gelişmelere de bu çerçevede yaklaşıyor.

İNCİRLİK TARTIŞMASI DİNMEK BİTMİYOR

İncirlik tartışması dinmek bitmiyor ancak Türkiye tarafının kısa sürede bu yaklaşıma olumlu yanıt vermesi beklenmiyor. Zira, ziyaret öncesinde NATO bünyesinde görev yapan 40 kadar Türk askerinin Almanya’ya iltica talebinde bulunmasına gösterdiği tepki bunun sonucu olduğu tahmin ediliyor. Aynı şekilde bir süre önce Alman milletvekillerinin İncirlik Üssü’ndeki Alman askerlerini ziyaret etmesini engelleyen Türkiye, şimdi de Alman keşif uçaklarının Suriye üzerinde elde ettiği görüntülere ulaşmak istiyor.

Spiegel Online’de yer alan habere göre bir Türk general Tornado tipi keşif uçaklarının elde ettiği görüntülere kendilerine doğrudan erişim sağlanmasını istedi. Haberde, Tuğgeneralin, „uçakların elde ettiği keşif görüntülerine doğrudan erişim sağlanması halinde Türkiye’nin İncirlik’te Alman birlikleri için planlanan yenileme çalışmalarına izni vereceğini söylediği“ belirtildi.

Bu da Almanya ile Türkiye arasında İncirlik’teki Alman askerlerinin faaliyetleri konusundaki tartışmanın devam edeceği anlamına geliyor.

GERİLİM KOLAY DİNECEK GİBİ DEĞİL

Merkel’in yapacağı ziyarette her iki ülke arasındaki ekonomik, siyasi ve askeri ilişkilere dikkat çekmesi ve işbirliğini derinleştirmeyi ifade etmesi bekleniyor. Ancak Türkiye tarafının Almanya’daki FETÖ ve PKK faaliyetlerine izin verilmesini öne çıkarması, iltica eden 40 Türk askerinin iade edilmesini talep etmesi bekleniyor. Ayrıca başta Can Dündar olmak üzere Tükiyeli muhaliflerin Almanya’ya gelip iltica etmesi de gündeme gelmesi bekleniyor.

Bütün bunlardan ötürü Türkiye ile Almanya arasındaki gerilimin yarınki ziyaretten sonra da devam etmesi bekleniyor.

PARTİLER MERKEL’İ ELEŞTİRDİ

Merkel’in başkanlık referandumu öncesinde Ankara’ya yapacağı ziyaret Alman milletvekilleri tarafından da eleştirildi. Yeşiller Partisi Milletvekili Claudia Roth yaptığı açıklamada, Merkel’e muhalefet temsilcilileriyle de buluşma çağrısı yaptı. Roth yaptığı açıklamada, “Merkel, Erdoğan’a açıkça sadece demokratik bir Türkiye’nin Avrupa’da yerinin olduğu mesajını vermelidir” dedi.

Federal Hükümet İnsan Hakları Danışmanı Baerbel Kofler de Frankfurter Rundschau gazetesine yaptığı açıklamada, Merkel’e ziyaret sırasında insan haklarına dikkat ekmesini istedi.

Federal Parlamento’da bulunan değişik partilerden Türkiye kökenli siyasetçiler de yaptıkları açıklamalarda Merkel’e Erdoğan’ı başkanlığı konusunda açık bir tutum alması çağrısında bulundular.


İKİ YILDA 6 ZİYARET

2015’de biri 1 Kasım seçimlerine kısa bir süre kala olmak üzere (18 Ekim) iki kez Türkiye’yi ziyaret eden Almanya Başbakanı Angela Merkel, 2016’da ise kısa aralıklarla tam üç kez ziyaret gerçekleştirdi. En son 22-23 Mayıs tarihlerinde Türkiye’ye giden Merkel’in başlıca konuları arasında elbette Türkiye üzerinden Avrupa’ya gele sığınmacıların engellenmesi oldu. Yarın yapacağı ziyaretle birlikte iki yıl içinde gerçekleştirilen altı ziyarete rağmen her iki ülke arasındaki gerilim dinmek bilmedi.

Erdoğan’ın Alman sanatçılar hakkında açtığı davalar, Türkiye-AB ilişkileri, İncirlik üssüne Alman milletvekillerinin girişinin yasaklanması gibi olaylar sıkça tartışılmıştı.

15 Temmuz darbe girişiminden sonra Batıdan gerektiği desteği görmeyen Erdoğan sık sık dert yanmıştı. Merkel’in ziyaret sırasında darbe girişimi sırasında TBMM’de bombalanan bölümü de ziyaret etmesi bekleniyor.