İsveç’te hükümeti sarsan ’sızıntı‘ skandalı

Murat KUSEYRİ

Stockholm

Devletinin bir çok kurumundaki gizli bilgilerin sızdığının açığa çıkmasıyla patlak veren skandal İsveç Hükümeti’ni sarsıyor. Muhalefet partileri ve yabancı düşmanı İsveç Demokratları’nın güven oylaması istemlerine hükümete dışarıdan destek veren Sol Parti de katılınca Sosyal Demokrat ve Yeşiller’in oluşturduğu koalisyon hükümetinin geleceği tehlikeye girdi.

Sızıntının kamuoyuna yansımasından sonra sessiz kaldığı için eleştirilen Başbakan Löfven, dün Güvenlik Polisi Müsteşarı Anders Thornberg, Genel Kurmay Başkanı Michael Byden ve İsveç Ulaşım Kurumu (Transportstyrelsen) Genel Müdürü Jonas Bjelfvenstam ile birlikte düzenlediği basın toplantısında ’sızıntı’yı yıkım ve ciddi olarak niteledi ve hükümetin olanları araştırmak için bir uzmanı görevlendirdiğini açıkladı.

ÜLKENİN GÜVENLİĞİNE YÖNELİK EN BÜYÜK TEHDİT

Medyada, gizli kalması gereken bilgilerin sızmasının modern zamanlarda İsveç’in güvenliğine yönelik en büyük tehdit olduğu yorumları yapılıyor.

İsveç Ulaşım Kurumu, 2015 yılında kurumlara ait kayıt ve bilgilerin İT şirketi IBM’in Romanya, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti ve Sırbistan’daki şubeleri tarafından muhafaza edilmesini kararlaştırdı. Kurumdaki bu bilgilerin aktarılmasından önce şirkette çalışanlar hakkında güvenlik soruşturması yapılması gerekirken bu yapılmadı.

Böylelikle IBM’de çalışan teknisyen ve diğer görevliler gizli kalması gereken bilgi, kayıt ve yazışmaları okuma ve elde etme imkanını elde ettiler. Bu bilgiler arasında savaş uçakları kullanan pilotlarını kimlik bilgileri ve adresleri, askeri araçlar, köprüler, yollar ve limanlarla ilgili bilgiler ile trafik ehliyeti alanların bilgi ve resimleri de bulunuyor.

Sırbistan’da IBM’de çalışan teknik elemanların polisin iki gizli grubunda yer alan kişiler hakkındaki bilgileri ve İsveç Ulaşım Kurumu ile 34 İsveç kurumu arasındaki elektronik yazışmaları elde imkanı elde ettiler.

Bu arada İsveç Güvenlik Polisi ve Savunma Bakanlığı bünyesinde ajanlık yapan görevlilerin de kimlik bilgilerinin deşifre edilme riski olduğu belirtiliyor.

SORUMLULUĞU ÜSTLENEN YOK

2014 yılında 4 sağ partiden oluşan koalisyon hükümeti, İsveç Ulaşım Kurumu tarafından muhafaza edilen bilgi ve kayıtların taşeron firmalara verilmesini kararlaştırdı. Sağ partiler tarafından alınan karar 2015 yılında Sosyal Demokrat-Yeşiller koalisyon hükümeti tarafından sorgulanmaksızın uygulandı.

Dönemin İsveç Ulaşım Kurumu Genel Müdürü Maria Ågren, IBM ile anlaşma imzaladı. 25 Kasım 2015 tarihinde İsveç Güvenlik Polisi, bilgilerin aktarılmasının sorun yaratacağını belirterek İsveç Ulaşım Kurumu’na anlaşmayı iptal etmesini önerdi. Uyarıyı dikkate almayan kurumun genel müdürü 18 Aralık’ta bilgi ve kayıtları IBM’ye aktardı.

19 Ocak 2017 tarihinde olanlardan Alt Yapı Bakanı Anna Johansson’un haberinin olmasından sonra Maria Ågren’in işine son verildi ve hakkında soruşturma başlatıldı. ”Dikkatsizlik sonucu gizli bilgilerin sızmasına” neden olduğu için 70 bin kron para cezasına çarptırıldı.

LÖFVEN: ÜZELLEŞTİRME VE TAŞERONLAŞTIRMA POLİTİKASININ SONUCU

Basın toplantısında olanlardan 2017 Ocak’ında haberi olduğunu söyleyen Başbakan Löfven, bilgilerin başka şirketler tarafından muhafaza edilmesi kararının kendilerinden önceki hükümet döneminde alındığını ve olanların özelleştirme ve taşeronlaştırma politikasının sonucu olduğunu ifade etti.

Löfven, bugün Güvenlik Polisi Müsteşarı Anders Thornberg, Genel Kurmay Başkanı Michael Byden ve İsveç Ulaşım Kurumu (Transportstyrelsen) Genel Müdürü Jonas Bjelfvenstam ile birlikte muhalefet partilerinin liderleriyle bir araya gelecek ve gelişmeler hakkında açıklamalarda bulunacak.

Löfven’in muhalefet parti liderlerini ikna etmesi pek de kolay görünmüyor. Basına yansıyan bilgiler ve bürokratların yaptığı açıklamalar İçişleri Bakanı Anders Ygeman ve Savunma Bakanı Peter Hultqvist’in olanları Şubat 2016’dan beri bildiklerini ancak önlem almak için girişimde bulunmadıklarını gösteriyor.