Ryanair kalesi sendikalar karşısında nasıl çöktü

Ryanair havayolları ucuz uçuşları yanısıra sendikalara karşı tavrıyla da tanınır. Şirket şefi Michael O’Leary, „Ryanair’e sendikayı sokmaktansa cehennemi dondururum daha iyi ya da bir işçi temsilcisiyle tokalaşmak yerine elimi keserim .“ sözleriyle bu tavrı defalarca ortaya koydu. Ama şirket, pilot ayaklanmasıyla karşı karşıya kalınca Ryanair kalesi de çöküverdi.

SEMRA ÇELİK

Ryanair havayolları şirketi sonbaharda, çalışma planlarındaki bazı problemler nedeniyle çok sayıda uçuşun iptal edildiğini açıkladı. Çok önemsiz gibi görülen bu olayın ardından pilotlar ayaklandı ve firmaya sendikaları sokmamakla öğünen Ryanair sendikayla masaya oturmak zorunda kaldı.

ÇOK SAYIDA UÇUŞ İPTAL EDİLDİ

Eylül ayı ortasında firmanın uçuşların iptal edildiğini açklaması birkaç saat içinde sosyal medyada pilotların d eğişik şekillerde tepki göstermelerine neden oldu. Patronun keyfi uygulamasından şikayet eden pilotların bir kısmı firmadan ayrılmayı tercih ederken önemli bir kısmı sendikaları aracılığıyla sınırları aşan ve Ryanair’de şimdiye kadar görülmemiş bir dayanışmanın organizesi yolunu tercih ettiler. Pilotlar, kendilerinin istenildiği zaman çalıştırılıp istenmediğinde bekletilecek duruma getirilmek istendiğine dikkat çekerek bunu kabul etmeyeceklerini belirttiler.

Beş günlük görüşmelerin sonunda 87 Ryanair temel üssünden 20’sinde yeni toplu iş sözleşmesi konusunda görüş birliğine varıldı. Aralık ayında İrlanda, İtalya, Portekiz ve Almanya’da pilotlar greve çıktı. Almanya‘daki greve 200 pilot katıldı, firma dışardan grev kırıcısı getirmek zorunda kaldı. Pilotların öfkesi durmak bilmeyince Ryanair şefi Michael O’Leary, şimdiye kadar söylediklerinden geri adım atarak sendikalarla TİS konusunda masaya oturmaya hazır olduğunu açıkladı. O’Leary, daha önceki yıllarda, Ryanair’in sendikalara karşı tavrını; „buraya sendika sokmaktansa cehennemi dondururum, bir sendikacıyla tokalaşmaktansa elimi keserim.“ sözleriyle ifade etmişti.

PİLOTLAR EK GÖREVE ZORLANDI

Havayolu şirketinde işlerin zıvanadan çıktığını gösteren ilk işaretler yaz aylarında ortaya çıktı. Sendika temsilcileri ve medyayla bağ kurmaları Ryanair tarafından yasaklanan üç pilotun açıklamalarına göre pilotlara çalışma planlarındaki boş günlerinde ya da çalışmadıkları aylarda çalışma zorunluluğu getirildi. Pilotların tepkisi medyaya yansıyınca Ryanair şefi, yeni pilotların eğitimlerini zamanında tamamlayamadıkları için bu yola başvurduklarını bildirdi.

Nisan ayında yüzde 91 olan dakik uçuşların oranı Eylül ortasında yüzde 65’e düştü. Çalışma planı dışında çalışmaya yüksek ödeme yapılması da sorunu çözmedi. Şimdilerde toplam 20 bin uçuş iptal edildi. Ryanair, uçuşların iptalini hava trafiği dairesinin uçuş saatleriyle ilgili yeni düzenlemesine bağlarken kurum, böyle bir şey olmadığını belirtiyor.

ÜNİFORMA VE YEMEKLERİNİ BİLE ÖDENMİYOR

Pilotlar ise, şirketteki kötü çalışma koşulları nedeniyle meslektaşlarının kitlesel şekilde Ryanair’den ayrılmasının gerçek sebep olduğunu söylüyorlar. O’Leary de işten ayrılma oranının pilotlarda yüksek tek sayılı, yardımcı pilotlarda ise düşük iki sayılı oranda olduğunu kabul etti. İşletme işten çıkışları yıllık 10 bin Euro zamla engellemeye çalışırken sosyal medya üzerinden örgütlenen pilotlar Ryanair’deki işletme kültürünü gözler önüne serdiler. Ryanair pilotları, eğitimleri yansıra, üniformalarını ve cockpitteki yemeklerini bile kendileri ödemek zorundaydılar. Pilot sendikası Cockpit, işverenin baskı ve yıldırmalarından duyulan korkunun giderek azaldığını, bunu farkeden firma yönetiminin de sendikaları kabul etmek zorunda kaldığını bildirdi.

VE RYANAİR BOYUN EĞDİ

Ryanair şefi kötü durumdan kurtulmak için Malaysia Airlines uçuş şefi Peter Bellew’i görevlendirdi. Bellew, Aralık ayı ortasında pilotlarla yapılan bir toplantıda Ryanair’deki iş ilişkilerini „Çok basit bir ricada bulunsam bile yapılmadığını görüyorum. Bunun yerine aldığım cevap; ‚defol git, yapmayacağım.‘ sözleriyle anlattı.

Peter Bellew, yönetim kurulunun şirketin gelişimine göre personel stratejisi belirlemekte geç kaldığını, bu düzeltilmezse Ryanair’de pilot kalmayacağını bildirdi. Sendika ve şirket yöneticileri 5 Ocak’ta TİS görüşmeleri için tekrar masaya oturacak.