İtalya’da AB karşıtı hükümete izin verilmedi

Yücel ÖZDEMİR

İtalya’da 4 Mart’ta yapılan genel seçimlerin üzerinden yaklaşık üç ay geçtikten sonra popülist 5 Yıldız Hareketi ile aşırı sağcı, faşist Liga Partisi arasında kurulmak istenen ve AB karşıtlığı ile öne çıkan hükümete, Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella izin vermedi.

MALİYE BAKANINI KABUL ETMEDİ

Beş Yıldız Hareketi’nin başbakanlığa önerdiği Hukuk Profesörü Giuseppe Conte’nin sunduğu kabine içinde sağcı ve avro karşıtı Paolo Savona’nın Maliye Bakanlığına önerilmesi, hükümet kurma planlarını suya düşürdü.

Cumhurbaşkanı Mattarella’nın, İtalya’nın Avro Bölgesi’nden (avro para birimini kullanan ülkeler) ayrılmasını savunan Savona’nın Maliye Bakanlığına karşı çıkması üzerine Conte, bir basın toplantısıyla başbakanlık görevini bıraktı. Mattarella ise koalisyon için anlaşmaya varan partilerin dışında bir teknokrat hükümet kurmak için daha önce IMF’de görev yapan Carlo Cottarelli’yi cumhurbaşkanlığı sarayına davet etti.

EKİMDE ERKEN SEÇİM OLABİLİR

Ülkeyi erken seçime götürmek üzere görevlendirilen Cottarelli’nin ise ekonomik sıkıntıları aşma konusunda ciddi bir plan sunması beklenmiyor. Cumhurbaşkanı Mattarella’nın, Avro Bölgesi ve Almanya’ya yönelik sert eleştirileriyle tanınan sağcı Savona’yı reddetmesi üzerine, olası bir erken seçimde bu partilerin daha fazla oy alacağından endişe ediliyor. Erken seçimlerin Ekim ayında yapılacağı şimdiden dillendiriliyor.

Beş Yıldız Hareketi ve Liga yöneticileri yaptıkları açıklamalarda, ülkeyi yönetmek için sorumluluk almaya hazır olduklarını ancak cumhurbaşkanının antidemokratik davrandığını ifade ederek, krizden siyasi kazançla çıkmanın mesajlarını verdi.

Beş Yıldız Hareketi Lideri Luigi Di Maio, cumhurbaşkanının görevini kötüye kullandığını ifade etti. Liga Başkanı Matteo Salvini de, “Cumhurbaşkanı başka ülkelerin çıkarlarını savunuyor. Biz Alman ve Fransız sömürgesi haline geldik” dedi.

Bu açıklamalar, erken seçim kampanyasının asıl olarak AB, avro ve Almanya karşıtlığı üzerinden şekilleneceğini bugünden gösteriyor. Irkçı, faşist Liga, mülteci politikasını da AB’ye bağlıyor. Liga, seçim öncesi. hükümete gelmeleri durumunda mültecileri toplu halde sınır dışı edeceklerini vadetmişti.

AB ADINA EL FRENİNİ ÇEKTİ

Her iki partinin de IMF memuru Carlo Cottarelli tarafından kurulacak teknokrat hükümete onay vermesi beklenmiyor. Bu da İtalya’da hükümet belirsizliğinin uzun süre devam edeceği anlamına geliyor.

4 Mart seçimlerinde Beş Yıldız Hareketi yüzde 32, aşırı sağcı Liga ise yüzde 17 oy almıştı. Hükümetteki sosyal demokrat parti ise ağır bir yenilgiye uğramıştı.

Bu durumun en çok AB’yi yeni bir krize sürükleyeceği bilindiği için Cumhurbaşkanı Mattarella, seçimleri yok sayarak AB için el frenini çekmiş oldu. Ancak, bunun kısa sürede İtalya’ya siyasi istikrar getirmesi beklenmiyor. Tam tersine, AB karşıtı havayı güçlendireceği tahmin ediliyor.

PİYASALAR MEMNUN

Eleştirilerin hedefindeki ülkelerin başında gelen Almanya’dan ise geçen hafta AB ve avro karşıtlarının hükümete gelmesi durumunda bunun özellikle İtalya için yeni bir kriz olabileceği uyarıları yapılmıştı.

Mali piyasalar ise İtalya’da AB karşıtı bir hükümetin kurulmamasına olumlu tepki verdi. Almanya ve Fransa’dan sonra Avro Bölgesi’nin üçüncü büyük ekonomisi olan İtalya’nın ortak para birimi avrodan ayrılması ve eski para birimine dönmesi durumunda, bunun AB’nin geleceğine ağır bir darbe olacağı açık olarak ifade ediliyor.

İtalya, AB’de en fazla bütçe açığı olan ülkeler arasında yer alıyor.